Không chỉ là sự kiện thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng quốc tế trong tháng 9 vừa qua, chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Tập Cận Bình đến Mỹ từ 23-25/9 còn có ý nghĩa quan trọng với quan hệ song phương, với tình hình khu vực cũng như thế giới.

Theo TS. Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế quốc tế, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Việt Nam), chuyến thăm đã tiếp tục khẳng định mong muốn đối thoại của cả hai bên – và càng đáng mừng hơn là đối thoại đó đang có xu hướng diễn ra thường xuyên hơn.

Đây là chuyến thăm lẫn nhau lần hai trong vòng nửa năm của hai nguyên thủ, cũng chuyến thăm Mỹ đầu tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình sau 11 năm, đánh dấu mốc quan trọng trong giao lưu Trung - Mỹ.

“Đối thoại luôn luôn là phương thức hay, cần khuyến khích trong bối cảnh thế giới nhiều bất định như hiện nay. Nhất là khi cạnh tranh nước lớn rất quyết liệt thì đối thoại càng là cách thức tốt bởi vì nó giúp hai bên hiểu rõ hơn về lập trường của nhau và tránh đẩy các mâu thuẫn lên cao,” vị học giả nói.

TS. Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế quốc tế, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (Việt Nam)

Trong chuyến thăm lần này, hai nguyên thủ đã đạt được đồng thuận về 8 kết quả, nhất trí xây dựng “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng Trung - Mỹ dựa trên sự tôn trọng, công bằng và bình đẳng”.

Trong số những đồng thuận đạt được, hai bên nhất trí ủng hộ lẫn nhau tổ chức thành công Hội nghị các nhà lãnh đạo các nền kinh tế APEC và Hội nghị Thượng đỉnh G20. Nguyên thủ hai nước có ý định tham dự các hội nghị do phía bên kia đăng cai tổ chức.

Ngoài ra, hai bên cũng ghi nhận vai trò tích cực cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại Trung - Mỹ và những kết quả đạt được qua tham vấn giữa các nhóm công tác kinh tế - thương mại hai bên, trong đó có việc thiết lập và thúc đẩy các cơ chế như Hội đồng Thương mại…

“Những điều này này cho thấy đối thoại giữa hai bên sẽ tiếp tục được triển khai trên tinh thần thiện chí, thậm chí có thể ở cấp thượng đỉnh - tại các sự kiện quốc tế sắp tới, và trong nhiều lĩnh vực phù hợp với lợi ích của cả hai như thương mại - đầu tư, nông nghiệp, tài chính, Trí tuệ Nhân tạo (AI)…,” TS. Võ Trí Thành nhìn nhận, cho rằng đây là tín hiệu rất tích cực với quan hệ song phương vốn đã từng rơi vào tình trạng đặc biệt căng thẳng trong năm 2025.

Nhấn mạnh rằng quan hệ Mỹ - Trung là cặp quan hệ có ảnh hưởng lớn nhất tới các diễn tiến khu vực và thế giới, học giả Việt Nam cho rằng cạnh tranh giữa hai cường quốc cần được kiểm soát một cách có trách nhiệm, duy trì sự ổn định chiến lược tổng thể, vì lợi ích của nhân dân hai nước và nhân dân toàn cầu.

Trong bài phát biểu tại Nhà Trắng ngày 24/9, Chủ tịch Tập Cận Bình đã nêu rõ: “Hợp tác Trung - Mỹ tuy không thể giải quyết mọi vấn đề của thế giới, nhưng nếu không có sự hợp tác giữa hai nước, nhiều vấn đề của thế giới sẽ khó được giải quyết”; “Trung Quốc và Mỹ không cần né tránh cạnh tranh, nhưng cạnh tranh phải lành mạnh, có giới hạn; phải là cuộc đua cùng nhau tiến lên, chứ không phải cuộc đấu một mất một còn”. Lãnh đạo Trung Quốc khẳng định, “Trung Quốc và Mỹ nhất định có thể tìm ra một con đường chung sống đúng đắn giữa hai nước lớn”.

Theo TS. Võ Trí Thành, cục diện thế giới đã có những thay đổi rất lớn trong vài thập kỷ trở lại đây. Trong bối cảnh đó, chính sách của các nước lớn có tác động sâu sắc tới các diễn biến trên toàn cầu, nhưng đồng thời, tiếng nói của các nước đang phát triển, các nước nhỏ cũng cần được lắng nghe. Đây tuy không phải vấn đề mới nhưng đáng được quan tâm hơn trong bối cảnh thế giới nhiều bất định như hiện nay, nhất là khi cạnh tranh nước lớn có nguy cơ diễn biến theo chiều hướng gay gắt, độc hại đưa đến nhiều hệ luỵ cho sự phát triển chung trên toàn cầu.

Trải qua một quá trình lâu dài thì những trọng số về phát triển giữa các nhóm nước cũng có nhiều sự thay đổi, đưa đến những chuyển biến nhất định về trật tự địa chính trị. Lấy một ví dụ như, ngày nay các nước phương Nam toàn cầu (Global South) đại diện cho khoảng 85% dân số và khoảng 40% - 50% GDP thế giới (tuỳ theo phương pháp tính), đóng vai trò là lực lượng cốt lõi thúc đẩy xu hướng đa cực hóa. Vì vậy, việc các nước đang phát triển đòi hỏi có vị thế xứng đáng hơn trong các vấn đề quốc tế và mong mỏi rằng tiếng nói của mình được lắng nghe nghiêm túc hơn là những nhu cầu hợp lý, phù hợp với xu hướng phát triển trên toàn cầu.

“Nguyện vọng của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước đang phát triển, là các nước lớn tìm ra con đường chung, để trước hết là cạnh tranh có trách nhiệm, có kiểm soát, vì mục tiêu tiến bộ, từ đó đóng góp tích cực cho hoà bình, phát triển của khu vực và mang lại lợi ích cho nhân dân thế giới,” học giả Việt Nam khẳng định.

Biên tập:CAINI LUO

Xét duyệt lần lần một:YANLAN ZHANG

Xét duyệt lần lần hai:CAIHONG TANG

Xét duyệt lần lần ba:ZHIHONG HOU